كه عمر براى تصرف آنجا فرصت را از دست ندهد . و از آنجا كه شناختن همان راههايى كه چنين اهميت و شهرتى براى اين محل به وجود آورده بودند ، بيش از هرتعبير و تفسيرى از كسانى ناآشنا به اين سوابق تاريخى ، در شناخت بصره و راه‌يابى به نام و نشان آن كمك خواهد كرد از اين‌رو در اين‌جا سعى مىشود تا برخى از آن راهها ، تا جايى كه بتوان از مآخذ تاريخى و جغرافيايى دربارهء آنها اطلاعاتى به دست آورد ، معرفى گردد . 1 - يكى از اين راهها راهى بوده است كه از اين محل به سوى شرق مىرفته و از كنارهء جنوبى خليج‌فارس مىگذشته و به صحار مركز عمان ، كه در فارسى ميژن و مزون خوانده مىشده است ، مىرسيده . اين راه آن مركز را كه يكى از مراكز مهم بازرگانى و دريايى ايرانيان در شرق خليج‌فارس بوده است از راه خشكى ، هم به بندر ابلّه و هم به راههاى ديگر غرب و جنوب عربستان مىپيوسته است . اين راه داراى هفده منزل بوده و ابن خردادبه و قدامه هردو آن را ذكر كرده‌اند « 1 » . 2 - راه ديگرى از همين محل به سمت شمال غربى جدا مىشده و از ساحل غربى فرات مىگذشته و به حيره مىرفته . و به گفتهء استخرى ، كه در زمان او كوفه جاى حيره را گرفته بود ، اين راه چهارده منزل بوده « 2 » و از آنجا به شهرهاى غرب فرات مانند فيروزشاپور ( - انبار ) و سپس متصرفات روم در سوريه مانند حلب و انطاكيه مىرفته است . اين راه همان راهى بود كه در رويداد جنگ جمل مورد استفاده سپاهيانى گرديد كه از كوفه به يارى امام على بن ابى طالب آمدند و در خريبه يعنى همين محل اصلى پادگان بهشت‌آباد كه ميدان جنگ بود به سپاهيان آن حضرت پيوستند . 3 - راه ديگرى از همين محل به سمت جنوب شرقى جدا مىشده و به يمامه در شبه جزيره عربستان مىرفته و به گفتهء ابن خردادبه هفده منزل مسافت داشته « 3 » . اين راه كه در واقع امتداد راه دوم بوده مركز حيره را كه از مراكز نظامى و اقتصادى ايران در حاشيهء صحرا بوده از راه يمامه به مراكز ديگر ايران در عربستان

--> ( 1 ) . المسالك و الممالك ، ص 59 تا 60 . و صفحه 193 . ( 2 ) . مسالك الممالك ، ص 27 . ( 3 ) . المسالك و الممالك ، ص 151 .